Bảo vệ lá gan từ thói quen hằng ngày: đừng đợi gan “kêu cứu”

Gan là một trong những cơ quan làm việc âm thầm nhất của cơ thể. Gan tham gia chuyển hóa chất dinh dưỡng, xử lý rượu bia, thuốc, độc chất, tạo mật hỗ trợ tiêu hóa và dự trữ năng lượng. Chính vì gan thường “chịu đựng” rất lâu trước khi biểu hiện rõ triệu chứng, nhiều người chỉ phát hiện bệnh gan khi đi khám sức khỏe hoặc khi bệnh đã tiến triển. Những thói quen gây hại gan phổ biến gồm uống nhiều rượu bia, thừa cân, ăn quá nhiều đồ ngọt – đồ béo, lạm dụng thuốc giảm đau, tự uống thuốc nam thuốc bắc không rõ nguồn gốc, hút thuốc lá và không tầm soát viêm gan virus. Đặc biệt, gan nhiễm mỡ không do rượu ngày càng gặp nhiều ở người thừa cân, béo bụng, rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường type 2.

Một sai lầm thường gặp là nghĩ rằng chỉ cần uống nước “mát gan”, trà thảo mộc hoặc thực phẩm chức năng là có thể bảo vệ gan. Thực tế, gan không cần “thải độc cấp tốc”. Điều gan cần nhất là giảm gánh nặng mỗi ngày: hạn chế rượu bia, ăn uống cân đối, kiểm soát cân nặng, vận động đều, ngủ đủ và dùng thuốc theo hướng dẫn.
Để bảo vệ gan, nên ưu tiên bữa ăn nhiều rau xanh, trái cây vừa phải, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu, thịt nạc, dầu thực vật tốt; hạn chế đồ chiên rán, thức ăn nhanh, nước ngọt, bánh kẹo và thực phẩm siêu chế biến. Người có gan nhiễm mỡ cần giảm cân từ từ, không nhịn ăn cực đoan vì giảm cân quá nhanh cũng có thể gây hại.
 

Tiêm phòng viêm gan B và xét nghiệm viêm gan B, C là việc rất quan trọng, đặc biệt với người có nguy cơ cao, người từng truyền máu, phẫu thuật, xăm hình, dùng chung vật dụng cá nhân dễ dính máu hoặc có người thân mắc viêm gan virus. Viêm gan B, C nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan. Cần đi khám khi có các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau tức hạ sườn phải, bụng to bất thường, dễ bầm tím, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân. Bảo vệ gan không phải là việc làm trong vài ngày, mà là lựa chọn lối sống bền vững mỗi ngày.