Nội tiết tố nữ và chuyện gối chăn: khi “khô hạn” không chỉ là vấn đề cảm xúc

Ở một thời điểm nào đó, nhiều phụ nữ nhận thấy cơ thể thay đổi: ham muốn giảm, dễ khô rát khi gần gũi, đau khi quan hệ, khó đạt khoái cảm, tâm trạng thất thường hoặc mất tự tin. Không ít người tự trách mình “lạnh nhạt”, “hết yêu” hoặc âm thầm chịu đựng vì ngại nói. Nhưng thực tế, đời sống tình dục nữ chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, trong đó nội tiết tố đóng vai trò quan trọng.

Estrogen giúp duy trì độ ẩm, độ đàn hồi và sức khỏe của mô âm đạo. Khi estrogen giảm, đặc biệt ở giai đoạn sau sinh, cho con bú, tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ có thể gặp tình trạng khô âm đạo, đau rát, dễ kích ứng, tiểu buốt hoặc viêm nhiễm tái phát. Những triệu chứng này có thể khiến chuyện gối chăn trở nên căng thẳng, từ đó làm giảm ham muốn và ảnh hưởng quan hệ vợ chồng. Tuy nhiên, nội tiết không phải nguyên nhân duy nhất. Căng thẳng, thiếu ngủ, trầm cảm, lo âu, mâu thuẫn trong quan hệ, thuốc đang dùng, bệnh phụ khoa, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hoặc đau mạn tính cũng có thể ảnh hưởng đến ham muốn và cảm nhận tình dục. Vì vậy, không nên vội vàng tự mua sản phẩm “tăng nội tiết”, “cân bằng hormone” hoặc dùng thuốc đặt, thuốc uống theo quảng cáo.

Điều phụ nữ có thể làm trước tiên là quan sát cơ thể và nói thật về vấn đề mình gặp phải. Nếu khô rát nhẹ, có thể dùng chất bôi trơn phù hợp khi quan hệ, dưỡng ẩm âm đạo nếu cần, kéo dài thời gian gần gũi, giảm áp lực phải “hoàn hảo” và trao đổi với bạn đời để tăng sự thấu hiểu. Vệ sinh vùng kín nên nhẹ nhàng, không thụt rửa sâu, không dùng dung dịch có mùi thơm mạnh vì có thể làm mất cân bằng môi trường âm đạo. Cần đi khám phụ khoa nếu khô rát kéo dài, đau khi quan hệ, ra khí hư bất thường, chảy máu sau quan hệ, ngứa rát, tiểu buốt, đau vùng chậu hoặc triệu chứng ảnh hưởng rõ đến chất lượng sống. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể tư vấn thay đổi lối sống, dùng chất bôi trơn, sản phẩm dưỡng ẩm, điều trị viêm nhiễm hoặc cân nhắc liệu pháp nội tiết tại chỗ trong trường hợp phù hợp.

Chuyện gối chăn là một phần của sức khỏe, không phải điều đáng xấu hổ. Khi cơ thể lên tiếng bằng sự khô rát, đau, giảm ham muốn hoặc khó chịu, phụ nữ nên được lắng nghe, thăm khám và hỗ trợ đúng cách thay vì âm thầm chịu đựng.