Dư thừa estrogen: đừng tự uống nội tiết tố chỉ vì muốn đẹp da, giữ dáng

Estrogen là hormone quan trọng với sức khỏe sinh sản, kinh nguyệt, xương, da, mạch máu và nhiều chức năng khác của cơ thể. Tuy nhiên, giống như nhiều hormone khác, estrogen cần ở trạng thái cân bằng. Thiếu estrogen có thể gây bốc hỏa, khô âm đạo, rối loạn giấc ngủ ở giai đoạn mãn kinh; nhưng dư thừa estrogen hoặc dùng nội tiết không đúng cách cũng có thể gây rối loạn và tiềm ẩn nguy cơ.

Dư estrogen có thể biểu hiện bằng kinh nguyệt không đều, rong kinh, căng tức vú, đau đầu, thay đổi tâm trạng, tăng cân, đầy bụng, giảm ham muốn hoặc mụn. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không đặc hiệu, có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác như rối loạn tuyến giáp, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, hội chứng buồng trứng đa nang, stress hoặc tác dụng phụ của thuốc. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào triệu chứng để kết luận “thừa estrogen”. Một thực tế đáng lo là nhiều phụ nữ tự dùng viên uống “cân bằng nội tiết”, mầm đậu nành liều cao, kem bôi, thuốc nội tiết hoặc sản phẩm làm đẹp được quảng cáo giúp da căng, ngực nở, trẻ lâu mà không khám bác sĩ. Việc bổ sung nội tiết tùy tiện có thể làm che lấp triệu chứng bệnh, gây rối loạn kinh nguyệt, ảnh hưởng gan, tăng nguy cơ huyết khối ở một số người hoặc không phù hợp với người có tiền sử bệnh nhạy cảm với hormone.

Đặc biệt, phụ nữ có tiền sử ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung, huyết khối, bệnh gan, chảy máu âm đạo bất thường, đau nửa đầu nặng hoặc đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính cần thận trọng hơn với mọi sản phẩm có tác động nội tiết. Ngay cả liệu pháp hormone mãn kinh cũng cần được bác sĩ đánh giá lợi ích – nguy cơ, lựa chọn dạng dùng, liều dùng và thời gian dùng phù hợp. Muốn hỗ trợ cân bằng hormone, trước hết nên bắt đầu từ lối sống: ngủ đủ, duy trì cân nặng hợp lý, vận động đều, hạn chế rượu bia, ăn nhiều rau, đạm tốt, ngũ cốc nguyên hạt và giảm thực phẩm siêu chế biến. Căng thẳng kéo dài cũng ảnh hưởng đến trục nội tiết, vì vậy chăm sóc sức khỏe tinh thần là điều không thể bỏ qua.

Cần đi khám nếu có rong kinh, chảy máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu, căng tức vú kéo dài, rối loạn kinh nguyệt nhiều tháng, tăng cân nhanh không rõ nguyên nhân hoặc đang cân nhắc dùng nội tiết. Nội tiết tố không phải “thần dược làm đẹp”. Dùng đúng có thể giúp ích trong một số trường hợp, nhưng dùng sai có thể gây hại.