Quan hệ bằng miệng, HPV và ung thư hầu họng: Hiểu đúng nguy cơ

Quan hệ tình dục bằng miệng là một thực hành tương đối phổ biến, dù không dẫn đến mang thai nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm các bệnh lý như lậu, giang mai, herpes và đặc biệt là virus HPV. Khi nhắc đến HPV, một hiểu lầm tai hại mà nhiều người trong chúng ta thường mắc phải là đánh đồng loại virus này với căn bệnh "ung thư vòm họng". Dưới lăng kính y khoa, chúng ta cần phân biệt rất rõ ràng: bằng chứng hiện nay xác định HPV là nguyên nhân quan trọng gây ra ung thư hầu họng (khu vực amidan, đáy lưỡi và phần giữa họng), hoàn toàn không phải là nguyên nhân điển hình của ung thư vòm họng (vùng nằm sâu phía sau mũi). Việc hiểu đúng vị trí tổn thương sẽ giúp chúng ta có cái nhìn chuẩn xác hơn về cơ chế gây bệnh. Cần nhấn mạnh rằng, việc từng trải qua hình thức quan hệ này không đồng nghĩa với việc chúng ta chắc chắn sẽ nhiễm HPV, và ngay cả khi nhiễm trùng xảy ra, đó cũng không phải là "bản án" ung thư. Thực tế, phần lớn các trường hợp nhiễm HPV đều được hệ miễn dịch của cơ thể tự kiểm soát và đào thải. Rủi ro thực sự chỉ đến khi các chủng virus nguy cơ cao tồn tại dai dẳng, kết hợp cùng các yếu tố thúc đẩy như việc có nhiều bạn tình, quan hệ không biện pháp bảo vệ, lạm dụng rượu bia và hút thuốc lá. Tuy nhiên, vì HPV lây truyền rất dễ dàng qua tiếp xúc da kề da ngay cả khi người bệnh không có triệu chứng, chúng ta tuyệt đối không nên sử dụng thông tin này để phán xét hay kỳ thị bất kỳ ai. Để bảo vệ bản thân, việc thực hành tình dục an toàn là lớp khiên phòng ngự đầu tiên và quan trọng nhất. Chúng ta nên tập thói quen sử dụng bao cao su hoặc màng chắn miệng nhằm giảm thiểu tối đa sự tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết và niêm mạc. Bên cạnh đó, tuyệt đối không phát sinh quan hệ khi một trong hai người đang có vết loét, mụn nước hay tổn thương chưa rõ nguyên nhân ở miệng hoặc cơ quan sinh dục. Một lưu ý y khoa nhỏ nhưng thường bị bỏ quên là chúng ta không nên đánh răng hay dùng chỉ nha khoa quá mạnh ngay trước thời điểm quan hệ để tránh làm xước nướu, tạo ngõ vào cho mầm bệnh; đồng thời, không dùng các loại hóa chất sát khuẩn mạnh để "tiêu diệt virus" sau đó vì rất dễ gây kích ứng niêm mạc. Về mặt dự phòng, tiêm vaccine HPV là "vũ khí" tối ưu nhất hiện nay để ngăn chặn các chủng virus sinh ung thư, và những người đã có quan hệ tình dục vẫn hoàn toàn nhận được lợi ích từ mũi tiêm này. Hiện nay, y học chưa khuyến cáo việc xét nghiệm sàng lọc HPV vùng miệng thường quy cho người khỏe mạnh, do đó chúng ta không cần lãng phí tiền bạc vào các bộ test trôi nổi hay đi nội soi họng liên tục chỉ vì lo lắng. Thay vào đó, hãy duy trì lịch khám sức khỏe định kỳ và lập tức tìm đến các bác sĩ tai mũi họng nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo kéo dài như khàn tiếng, khó nuốt, có cảm giác vướng họng, đau tai một bên, loét miệng hay nổi hạch cổ bất thường. Tựu trung lại, quan hệ bằng miệng không trực tiếp sinh ra ung thư sau vài lần tiếp xúc; sự an toàn của chúng ta phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức phòng vệ, sự đồng thuận và một lối sống khoa học.