GEN Z: Vì sao thế hệ này dễ mắc bệnh tâm lý?

Theo Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ, chỉ 45% Gen Z cho biết sức khỏe tâm thần của họ ổn hoặc rất tốt. Tất cả các nhóm thế hệ khác đều có kết quả tốt hơn về thống kê này, bao gồm Millennials – Gen Y (56%), Gen Xers (51%) và Boomers – nhóm sinh năm 1946 đến năm 1964  (70%). 
Con số trên đã cho thấy Gen Z là thế hệ trầm cảm nhất, các thành viên của nhóm này có nhiều khả năng tìm đến các liệu pháp hoặc tư vấn sức khỏe tâm thần hơn so với các thành viên của nhóm khác. 
Khoảng 37% thành viên nhóm gen Z – tỷ lệ cao hơn bất kỳ thế hệ nào trước đây – cho biết đã làm việc với chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Nói ngắn gọn, nghĩa là hơn nửa số GenZ cảm thấy đời sống tinh thần không hề ổn. Vậy, stress, trầm cảm... đến từ đâu? Áp lực từ môi trường xã hội
Gen Z đang phải đối mặt với áp lực từ môi trường xã hội khắt khe hơn bao giờ hết. Sự tiếp xúc với các mạng xã hội và truyền thông làm tăng sự so sánh, gây ra cảm giác thiếu tự tin và áp lực để đáp ứng tiêu chuẩn xã hội. Sự so sánh không lành mạnh này có thể dẫn đến căng thẳng, lo lắng và tự ti trong tâm trạng của Gen Z.
Cuộc sống ngày càng hiện đại khiến cho giới trẻ luôn phải đối diện với nhiều áp lực hơn từ công việc, học tập cho đến những "deadline" đến từ cuộc sống bên ngoài. Từ đó, những căn bệnh liên quan đến tinh thần, như trầm cảm, căng thẳng..., xuất hiện ngày càng nhiều và đang có xu hướng "trẻ hóa".
Bên cạnh những áp lực về sự kỳ vọng, còn có thể kể đến áp lực từ việc những bạn trẻ gặp phải những biến cố trong cuộc sống, như sự kỳ thị, gia đình không hạnh phúc, bạo lực... Công nghệ và mất cân bằng sống
Gen Z đã lớn lên với công nghệ, và mặc dù nó mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng có những hệ quả không mong muốn. 
Việc “nghiện” smartphone và tiêu thụ liên tục các nội dung trực tuyến có thể gây ra mất cân bằng sống và cản trở quá trình phát triển xã hội, giao tiếp trực tiếp và xây dựng mối quan hệ. Điều này có thể dẫn đến cảm giác cô đơn, tách biệt và loại bỏ khỏi xã hội. 
Và quả thực bất chấp sự xuất hiện của nhiều nền tảng mạng xã hội, các ứng dụng hẹn hò và gặp gỡ, Gen Z thực sự được báo cáo là thế hệ cô độc nhất, có khả năng mắc các bệnh về tâm lý cao hơn hẳn so với các thế hệ trước.
Áp lực học tập và nghề nghiệp
Một đặc điểm của lứa tuổi thế hệ Z là mọi thứ đều chưa ổn định, cả về sự nghiệp, tài chính hay các mối quan hệ. Tuy nhiên, ngược đời là thế hệ Z là một thế hệ ít nhận được sự đồng cảm mỗi khi bày tỏ sự lo âu. Nhưng so với thế hệ 8x và 9x, áp lực thành công của GenZ lại lớn hơn tất thảy do được sinh ra trong điều kiện kinh tế tốt hơn, nhận được sự đầu tư và chăm sóc hết mực từ bố mẹ nên lại càng “không có lý do gì để thất bại”.  Đặc biệt, các cặp cha mẹ châu Á thường đặt nhiều áp lực, muốn con cái học giỏi, thành công, xuất sắc ở nhiều lĩnh vực nên từ nhỏ đã đặt áp lực lên chính con cái mình. 
Bên cạnh đó, sinh ra trong thời đại bùng nổ về công nghệ và thông tin, gen Z không những luôn bị bội thực bởi hàng núi thông tin mà còn bị áp lực của bạn bè xung quanh. “Hội chứng sợ bị bỏ lỡ” (fear of missing out, hay FOMO) là một hiện tượng thường thấy trong giới trẻ hiện nay. 
Việc liên tục cập nhật 1 cách bị động hoặc chủ động thông tin và hình ảnh về cuộc sống của người khác, dù không xác định được những thành công của người khác là thực hay ảo, nhưng cũng đủ khiến những người trẻ Gen Z có cảm giác thất vọng về bản thân.
Thay đổi xã hội và vấn đề môi trường
Gen Z sống trong một thế giới đầy thay đổi xã hội và đối mặt với những vấn đề môi trường nghiêm trọng. Những lo ngại về biến đổi khí hậu, kỷ luật toàn cầu, bạo lực và bất bình đẳng xã hội có thể gây ra lo lắng, hoang mang và tâm trạng u sầu trong thế hệ trẻ.
Ví dụ, nếu trước đây việc bắt nạt chỉ có thể diễn ra trực tiếp thì bây giờ các bạn trẻ có thể phải đối mặt với điều này trên mạng xã hội, với mức độ phức tạp và căng thẳng gấp nhiều lần. Sự căng thẳng triền miên dẫn tới nhiều hệ luỵ như hoảng loạn, suy sụp tinh thần, mất ngủ, đau tức ngực và khó thở, và thậm chí là tự tử. 
Nghiêm trọng hơn, tự tử mang tính lây lan, hiện tượng này càng dễ xảy ra khi cái chết ban đầu xuất phát từ người nổi tiếng trong làng giải trí.
Mặc dù được xem là thế hệ “dễ tổn thương”, GenZ vẫn được coi là những người tiên phong trong việc tìm hiểu và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Giống như bước đầu tiên để chữa lành, bạn phải chấp nhận rằng bản thân khó có thể chịu đựng được áp lực.
Khác với hầu hết những thế hệ đi trước, thế hệ Z có tư tưởng sống mới cùng nhận thức cao về giá trị con người. Nếu trước đây, người ta ngại nói về sức khỏe tinh thần, trốn tránh các vấn đề của bản thân hay thậm chí nghĩ rằng bệnh tâm lý là một điều tệ hại để nói ra thì thế hệ Z đang xem sức khoẻ tinh thần là phần quan trọng hơn bao giờ hết.  Hiểu rõ về những yếu tố gây ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của Gen Z là cực kỳ quan trọng. Chúng ta cần cung cấp sự hỗ trợ và thông qua giáo dục, tâm lý học và các biện pháp hỗ trợ khác để giúp Gen Z vượt qua những thách thức này và phát triển một tâm lý khỏe mạnh. 
Bằng cách tạo ra môi trường hỗ trợ và đồng hành cùng Gen Z, chúng ta có thể giúp đưa ra giải pháp cho các vấn đề tâm lý và tạo nền tảng cho một tương lai tốt đẹp hơn cho thế hệ trẻ.
Đối với bố mẹ có con trong độ tuổi này, chúng ta cũng cần thấu hiểu và lắng nghe nhiều hơn, đồng cảm và tránh đặt nặng áp lực, trở thành người bạn có thể sát cánh cùng con trong những chặng đường phát triển nhiều gập ghềnh phía trước.