Lupus ban đỏ hệ thống có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
- Thứ năm - 26/01/2023 09:47
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Lupus ban đỏ hệ thống (SLE) là một bệnh lý tự miễn. Nghĩa là hệ miễn dịch tự sản sinh ra những kháng thể chống lại chính cơ thể. Từ đó gây nên tình trạng tổn thương nhiều cơ quan khác nhau. Đây là bệnh lý hiếm gặp, nhưng xét trong các bệnh lý tự miễn thì nó lại là bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất. Đặc biệt, tỷ lệ bệnh nhân nữ cao hơn bệnh nhân nam đến 9 lần, và người da đen thường bị mắc hơn người da trắng. Ở thời điểm hiện tại, đây là bệnh lý không thể chữa khỏi hoàn toàn mà chỉ có thể kiểm soát mà thôi.
Nguyên nhân gây ra lupus ban đỏ hệ thống
Cũng như các bệnh lý tự miễn khác, nguyên nhân gây Lupus ban đỏ hệ thống không thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của bệnh có liên quan đến những yếu tố sau đây:
- Di truyền: tỷ lệ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn nhiều nếu trong gia đình bạn có người thân cũng mắc SLE.
- Tiếp xúc với các tác nhân như virus (đặc biệt là EBV), tia UV, sử dụng một số thuốc như thuốc trị lao, hạ huyết áp… cũng có thể làm xuất hiện triệu chứng của bệnh
- Bệnh liên quan đến hormone Estrogen, chính vì vậy mà bệnh thường xuất hiện, và nặng hơn ở những người mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng cuối của thai kỳ.
Triệu chứng của bệnh lupus ban đỏ hệ thống
Triệu chứng thường gặp nhất của bệnh Lupus ban đỏ hệ thống với 85-90% bệnh nhân xuất hiện, đó là các triệu chứng về cơ xương khớp. Khởi phát từ đau cơ, khớp thông thường, bệnh phát triển thành viêm khớp, hoại tử xương vô khuẩn, viêm cơ, loạn dưỡng cơ. Trong đó viêm khớp thường ở những khớp nhỏ/nhỡ, không biến dạng khớp, không có biểu hiện sưng nóng đỏ, không có cứng khớp buổi sáng.
Bên cạnh tổn thương cơ xương khớp, thì triệu chứng về da-niêm mạc cũng khá thường gặp (khoảng 70% bệnh nhân). Đó là ban cánh bướm ở giai đoạn cấp, hồng ban hình cầu đối xứng ở giai đoạn bán cấp, và ban dạng đĩa khi bệnh mãn tính. Ngoài ra bệnh nhân có thể bị rụng tóc trong các đợt cấp tính, loét miệng họng vô khuẩn.
Một tổn thương khác tuy không thường gặp, nhưng là nguyên nhân tử vong hàng đầu cho bệnh Lupus ban đỏ hệ thống đó là các tổn thương thận như: viêm cầu thận cấp, hội chứng thận hư, suy thận mạn…
Cuối cùng, vì là một bệnh lý tự miễn, nên mọi cơ quan khác trong cơ thể đều có thể bị tổn thương do lupus ban đỏ. Trong đó phổ biến là các hệ cơ quan sau đây:
- Tim mạch: thường là viêm ngoại tâm mạc, viêm cơ tim, hội chứng Raynaud, tổn thương mạch vành…
- Hô hấp: viêm màng phổi, chảy máu phế nang…
- Thần kinh: đau đầu, co giật, động kinh, viêm não-màng não…
- Máu: thiếu máu, thiếu bạch cầu, thiếu tiểu cầu, rối loạn đông máu…
- Tiêu hóa: chán ăn, buồn nôn, đau bụng…
Điều trị lupus ban đỏ hệ thống
Nhiều người khi mắc bệnh SLE đã cố gắng tìm kiếm những biện pháp phù hợp với cơ thể để mong muốn khỏi bệnh. Tuy nhiên, không thể điều trị khỏi hoàn toàn SLE, mà chỉ tập trung vào điều trị triệu chứng, biến chứng, và kiểm soát bệnh mà thôi. Trong các đợt cấp thì người bệnh nên nghỉ ngơi, tránh ánh sáng mặt trời, lo âu, stress… Ngoài ra, nên tăng cường tập thể dục, không hút thuốc lá, tránh thức khuya… Tùy theo tình trạng bệnh nhân mà bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc như: kháng sinh khi nhiễm khuẩn, hạ huyết áp khi bệnh nhân bị tăng huyết áp, thuốc nhóm NSAID để giảm viêm, giảm đau. Thuốc chống sốt rét, corticoid, các thuốc ức chế miễn dịch khác cũng thường được cân nhắc sử dụng.
Cũng như các bệnh lý tự miễn khác, nguyên nhân gây Lupus ban đỏ hệ thống không thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của bệnh có liên quan đến những yếu tố sau đây:
- Di truyền: tỷ lệ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn nhiều nếu trong gia đình bạn có người thân cũng mắc SLE.
- Tiếp xúc với các tác nhân như virus (đặc biệt là EBV), tia UV, sử dụng một số thuốc như thuốc trị lao, hạ huyết áp… cũng có thể làm xuất hiện triệu chứng của bệnh
- Bệnh liên quan đến hormone Estrogen, chính vì vậy mà bệnh thường xuất hiện, và nặng hơn ở những người mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng cuối của thai kỳ.
Triệu chứng của bệnh lupus ban đỏ hệ thống
Triệu chứng thường gặp nhất của bệnh Lupus ban đỏ hệ thống với 85-90% bệnh nhân xuất hiện, đó là các triệu chứng về cơ xương khớp. Khởi phát từ đau cơ, khớp thông thường, bệnh phát triển thành viêm khớp, hoại tử xương vô khuẩn, viêm cơ, loạn dưỡng cơ. Trong đó viêm khớp thường ở những khớp nhỏ/nhỡ, không biến dạng khớp, không có biểu hiện sưng nóng đỏ, không có cứng khớp buổi sáng.
Bên cạnh tổn thương cơ xương khớp, thì triệu chứng về da-niêm mạc cũng khá thường gặp (khoảng 70% bệnh nhân). Đó là ban cánh bướm ở giai đoạn cấp, hồng ban hình cầu đối xứng ở giai đoạn bán cấp, và ban dạng đĩa khi bệnh mãn tính. Ngoài ra bệnh nhân có thể bị rụng tóc trong các đợt cấp tính, loét miệng họng vô khuẩn.
Một tổn thương khác tuy không thường gặp, nhưng là nguyên nhân tử vong hàng đầu cho bệnh Lupus ban đỏ hệ thống đó là các tổn thương thận như: viêm cầu thận cấp, hội chứng thận hư, suy thận mạn…
Cuối cùng, vì là một bệnh lý tự miễn, nên mọi cơ quan khác trong cơ thể đều có thể bị tổn thương do lupus ban đỏ. Trong đó phổ biến là các hệ cơ quan sau đây:
- Tim mạch: thường là viêm ngoại tâm mạc, viêm cơ tim, hội chứng Raynaud, tổn thương mạch vành…
- Hô hấp: viêm màng phổi, chảy máu phế nang…
- Thần kinh: đau đầu, co giật, động kinh, viêm não-màng não…
- Máu: thiếu máu, thiếu bạch cầu, thiếu tiểu cầu, rối loạn đông máu…
- Tiêu hóa: chán ăn, buồn nôn, đau bụng…
Điều trị lupus ban đỏ hệ thống
Nhiều người khi mắc bệnh SLE đã cố gắng tìm kiếm những biện pháp phù hợp với cơ thể để mong muốn khỏi bệnh. Tuy nhiên, không thể điều trị khỏi hoàn toàn SLE, mà chỉ tập trung vào điều trị triệu chứng, biến chứng, và kiểm soát bệnh mà thôi. Trong các đợt cấp thì người bệnh nên nghỉ ngơi, tránh ánh sáng mặt trời, lo âu, stress… Ngoài ra, nên tăng cường tập thể dục, không hút thuốc lá, tránh thức khuya… Tùy theo tình trạng bệnh nhân mà bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc như: kháng sinh khi nhiễm khuẩn, hạ huyết áp khi bệnh nhân bị tăng huyết áp, thuốc nhóm NSAID để giảm viêm, giảm đau. Thuốc chống sốt rét, corticoid, các thuốc ức chế miễn dịch khác cũng thường được cân nhắc sử dụng.