Kính áp tròng và nguy cơ tổn thương giác mạc: Những thói quen cần dừng ngay

Kính áp tròng được nhiều người lựa chọn để thay thế kính gọng hoặc thay đổi màu mắt. Tuy nhiên, đây không chỉ là một phụ kiện làm đẹp mà là một sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với giác mạc. Nếu sử dụng sai cách, kính áp tròng có thể gây trầy xước, khô mắt, viêm giác mạc, nhiễm trùng và suy giảm thị lực. Một trong những sai lầm phổ biến là để kính áp tròng tiếp xúc với nước. Nước máy, nước hồ bơi, nước biển, ao hồ hoặc nước trong bồn tắm không phải môi trường vô khuẩn. Chúng có thể chứa vi khuẩn, nấm hoặc các vi sinh vật như Acanthamoeba. Khi kính tiếp xúc với nước, các tác nhân gây bệnh có thể bám lên bề mặt kính và bị giữ lại giữa kính với giác mạc. Viêm giác mạc do Acanthamoeba là tình trạng hiếm gặp nhưng có thể gây đau dữ dội, kéo dài và đe dọa thị lực. Vì vậy, người sử dụng không nên rửa kính hoặc hộp đựng kính bằng nước máy, không đeo kính khi tắm, bơi hoặc ngâm mình trong nước. Nếu buộc phải bơi khi đang sử dụng kính theo chỉ định chuyên môn, cần có biện pháp bảo vệ phù hợp và thay kính sau đó theo hướng dẫn của bác sĩ mắt. Đeo kính áp tròng qua đêm cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Khi ngủ, lượng oxy đến giác mạc giảm. Nếu kính vẫn nằm trên bề mặt mắt, môi trường giác mạc càng trở nên bất lợi, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển và khiến bề mặt mắt dễ tổn thương. Ngay cả những loại kính được quảng cáo có thể đeo kéo dài cũng cần được sử dụng đúng chỉ định, không nên tự ý kéo dài thời gian đeo chỉ vì chưa cảm thấy đau hoặc cộm. Kính áp tròng dùng một ngày cần được bỏ sau khi tháo. Việc rửa rồi tái sử dụng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn và khiến cấu trúc kính bị thay đổi. Với loại kính tái sử dụng, người dùng cần làm sạch và bảo quản bằng dung dịch chuyên dụng. Không nên đổ thêm dung dịch mới vào phần dung dịch cũ còn sót trong hộp, bởi điều này không bảo đảm khả năng khử khuẩn. Dùng chung kính áp tròng với người khác là một hành vi nguy hiểm. Thói quen này có thể làm lây truyền vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh ở mắt. Kính cũng cần phù hợp với độ cong, kích thước và tình trạng giác mạc của từng người. Ngay cả kính đổi màu không độ cũng cần được lựa chọn cẩn thận và không nên mua sản phẩm không rõ nguồn gốc. Trước khi chạm vào kính, cần rửa tay bằng xà phòng và lau khô bằng khăn sạch, ít xơ. Móng tay nên được giữ gọn để tránh làm xước kính hoặc giác mạc. Người dùng cần tuân thủ thời gian thay kính, vệ sinh hộp đựng và không sử dụng kính đã hết hạn hoặc bị rách, biến dạng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đỏ mắt, đau, cộm nhiều, chảy nước mắt, sợ ánh sáng, tiết nhiều ghèn hoặc nhìn mờ, cần tháo kính ngay và đến cơ sở chuyên khoa mắt. Không nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid, bởi việc dùng sai thuốc có thể làm tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng hơn. Khám mắt định kỳ giúp đánh giá giác mạc, tình trạng khô mắt và mức độ phù hợp của kính, từ đó giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.