Cẩn trọng với chứng đau nhức xương khớp khi thời tiết trở lạnh

Chứng đau này không chỉ là vấn đề về sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Vì thế, cần phải thực hiện các biện pháp phòng tránh để giảm nhẹ tác động của thời tiết lạnh đối với xương khớp. 
Trời lạnh dễ bị đau nhức xương khớp
Các số liệu thống kê gần đây đã chỉ ra rằng, Việt Nam đang đối mặt với một thách thức nghiêm trọng từ tình trạng bệnh lý cơ xương khớp, với tỷ lệ mắc bệnh đứng cao nhất thế giới và đặc biệt là trong nhóm người trẻ. Theo thông tin từ Hội Cơ xương khớp Việt Nam, khoảng 30% người trên 35 tuổi, 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 80 tuổi mắc bệnh thoái hóa khớp.
Khi thời tiết chuyển sang mùa lạnh, tình trạng của những người mắc các bệnh lý xương khớp trở nên trầm trọng hơn, gây ra ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày. Sự thay đổi đột ngột của thời tiết lạnh có thể ảnh hưởng đến việc chuyển hóa các sản phẩm trung gian trong quá trình hoạt động của khớp, dẫn đến sự ứ trệ và khó khăn trong việc di chuyển.  Đồng thời, giảm nhiệt độ cũng tác động đến cơ, gân, dây chằng, và dây thần kinh, tăng cường cảm giác đau và không thoải mái.
Đặc biệt, mọi hoạt động của khớp trong cơ thể đều tạo ra sản phẩm chuyển hóa trung gian là axit lactic. Khi không có động tác hoặc do thời tiết lạnh, axit lactic tích tụ nhiều hơn trong các khớp và không được giải phóng, dẫn đến tình trạng đau nhức.
Sự thay đổi thất thường trong thời tiết, từ khô hanh đến mưa phùn ẩm ướt, tác động đến cơ thể con người bằng cách kích thích cơ thể cố gắng dự trữ năng lượng, làm máu lưu thông kém hiệu quả hơn. Không khí lạnh xâm nhập vào cơ thể qua da, làm mạch máu tại các vùng da co lại, gây giảm lưu thông dịch khớp. 
Điều này dẫn đến việc suy giảm lưu lượng máu đến xương, gây thiếu máu nuôi dưỡng khớp, làm tổn thương các màng hoạt dịch và sụn khớp, từ đó gây nên cảm giác đau nhức.
Bên cạnh đó, cùng với tác động của các yếu tố bên trong cơ thể như giảm tuần hoàn tại chỗ, suy giảm sự nuôi dưỡng khớp; sự thay đổi độ nhớt của máu, dịch khớp; kết tủa muối; thay đổi vận mạch..., đều là những yếu tố góp phần gây ra các triệu chứng của các bệnh lý cơ xương khớp khi thời tiết chuyển mùa. Thời tiết lạnh không chỉ ảnh hưởng đến những người có các bệnh nền liên quan, mà còn tác động đến những người khỏe mạnh. Trong điều kiện trời lạnh và độ ẩm tăng cao do mưa phùn, gân cơ co rút lại, dịch khớp đông đặc hơn. Hiện tượng này làm cho khớp trở nên khô cứng, gây đau mỏi và hạn chế sự linh hoạt. 
Ngoài ra, trong thời tiết lạnh, nhiều người thường ít vận động và tập luyện hàng ngày, làm giảm lưu thông khí huyết và gây đau nhức ở các khớp.
Bảo vệ cơ thể, cải thiện sức khỏe xương khớp trong mùa lạnh
Bệnh cơ xương khớp không phải là nguyên nhân chết người, nhưng nó có thể gây ra nguy cơ tàn phế cao. Theo các nghiên cứu của Hội Cơ xương khớp Việt Nam trên bệnh nhân, khoảng 5 năm sau khi bệnh bắt đầu, chỉ có khoảng 40% bệnh nhân có thể thực hiện công việc lao động bình thường, trong đó có 16% người bệnh mất chức năng di chuyển một cách nghiêm trọng.
Để bảo vệ hệ thống cơ xương khớp trong mùa đông và dự phòng bệnh lý không mong muốn, những người mắc bệnh lý xương khớp cần tuân thủ phác đồ điều trị nội khoa, sử dụng thuốc chống viêm, chống lão hóa, cung cấp chất nhờn, và bổ sung vitamin nhóm B. Bên cạnh đó, cần chú ý đến chế độ ăn uống, đảm bảo nguyên tắc đủ dinh dưỡng mà không làm tăng cường cân nặng lên mức béo phì. Trọng lượng lớn có thể tạo áp lực nặng nề lên cột sống và khớp gối, gây ra tình trạng bệnh lý trở nên nặng nề hơn.
Đặc biệt, vào mùa đông, khi thời tiết lạnh giá và nhiệt độ giảm xuống, mọi người nên tăng cường giữ ấm cho cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, tay, chân. Trong đó, cần lưu ý đặc biệt đến việc giữ ấm cho các khớp dễ bị thoái hóa như khớp gối, khớp cổ tay, cổ chân, bàn tay. Khi xuất hiện triệu chứng tê cứng và đau nhức, có thể sử dụng các phương pháp như dầu gió, cao nóng, túi chườm, với mục đích giúp mạch máu giãn ra, tăng cường sự lưu thông của khí huyết, từ đó cung cấp dưỡng chất cho các khớp.
Để giảm đau xương khớp trong mùa lạnh, người bệnh nên thực hiện việc nghỉ ngơi một cách hợp lý và hạn chế vận động mạnh để giảm áp lực đặt lên khớp. Tuy nhiên, không nên duy trì cùng một tư thế ngồi hoặc nằm quá lâu vì điều này có thể gây tê cứng và làm đau mỏi khớp.
Mọi người nên thúc đẩy vận động nhẹ nhàng hàng ngày. Thường có quan niệm sai lầm rằng khi đau nhức xương khớp, nên tránh hoạt động để tránh đau đớn. Tuy nhiên, khi mắc các vấn đề viêm khớp, việc duy trì sự vận động sẽ giúp cải thiện lưu thông máu, tạo điều kiện tốt cho mô sụn hấp thụ dưỡng chất, cũng như thúc đẩy tiết dịch và bôi trơn khớp.
Mọi người cần chú ý lựa chọn các hoạt động nhẹ nhàng, phù hợp với sức khỏe và duy trì trong khoảng 30 phút mỗi ngày, như bơi lội, đi bộ, đạp xe, yoga, dưỡng sinh, và các bài tập khác…