Viêm khớp không chỉ là bệnh của người già

Viêm khớp là tình trạng viêm, đau hoặc tổn thương tại một hoặc nhiều khớp, có thể ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động và chất lượng sống của người bệnh. Nhiều người cho rằng viêm khớp chỉ gặp ở người cao tuổi, nhưng thực tế bệnh có thể xuất hiện ở nhiều nhóm tuổi khác nhau, kể cả người trẻ, nhất là khi có yếu tố nguy cơ như chấn thương, thừa cân, vận động sai cách, làm việc nặng, rối loạn miễn dịch hoặc rối loạn chuyển hóa. Viêm khớp không phải là một bệnh duy nhất mà là nhóm bệnh gồm nhiều nguyên nhân khác nhau.

Thoái hóa khớp thường liên quan đến quá trình bào mòn sụn khớp, hay gặp ở khớp gối, khớp háng, cột sống, bàn tay, nhất là ở người lớn tuổi hoặc người thường xuyên chịu tải nặng. Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn, khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào màng hoạt dịch của khớp, gây đau, sưng, cứng khớp kéo dài, thường có tính chất đối xứng và có thể gây biến dạng khớp nếu không điều trị. Gout lại liên quan đến rối loạn chuyển hóa axit uric, thường gây những cơn đau dữ dội, sưng nóng đỏ ở khớp, đặc biệt là ngón chân cái, cổ chân hoặc gối. Ngoài ra, viêm khớp còn có thể do nhiễm khuẩn, bệnh tự miễn khác hoặc hậu quả sau chấn thương.

Dấu hiệu thường gặp là đau khớp, cứng khớp, sưng, nóng, đỏ, giảm tầm vận động, khó đi lại hoặc khó cầm nắm. Một số người đau nhiều hơn khi vận động, trong khi người khác lại cứng khớp rõ vào buổi sáng sau khi ngủ dậy. Nếu đau khớp kéo dài, khớp sưng nóng đỏ, đau nhiều về đêm, cứng khớp buổi sáng lâu, sốt, mệt mỏi, sụt cân hoặc khớp biến dạng, người bệnh nên đi khám chuyên khoa thay vì tự ý dùng thuốc. Việc tự uống thuốc giảm đau, thuốc chống viêm kéo dài có thể gây tác dụng phụ cho dạ dày, gan, thận, huyết áp và làm chậm quá trình phát hiện nguyên nhân thật sự.

Để bảo vệ khớp, người bệnh cần duy trì cân nặng hợp lý, vận động đều nhưng vừa sức, tránh ngồi lâu một tư thế, tránh bê vác quá nặng và chú ý tư thế khi làm việc. Các bài tập nhẹ như đi bộ, bơi, đạp xe chậm, giãn cơ hoặc vật lý trị liệu có thể giúp duy trì sự linh hoạt của khớp, nhưng cần tránh các động tác gây đau tăng. Chế độ ăn cân đối, hạn chế rượu bia, uống đủ nước và kiểm soát bệnh nền cũng có ý nghĩa quan trọng.

Viêm khớp nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng có thể kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển và giúp người bệnh duy trì sinh hoạt bình thường lâu dài.