Tiền tiểu đường có thể chữa khỏi được không?

Tiền tiểu đường, hay còn gọi là tiền đái tháo đường, là tình trạng đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đủ tiêu chuẩn để chẩn đoán đái tháo đường. Đây là giai đoạn cảnh báo quan trọng, bởi nếu không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2 trong những năm tiếp theo. Tuy nhiên, tiền tiểu đường không phải là “bản án cố định”. Nếu phát hiện sớm, điều chỉnh lối sống nghiêm túc, giảm cân khi thừa cân và theo dõi định kỳ, nhiều người có thể cải thiện đường huyết, đưa các chỉ số về gần mức bình thường và giảm rõ nguy cơ mắc đái tháo đường. Nguyên nhân thường liên quan đến tình trạng đề kháng insulin, tức cơ thể vẫn tạo ra insulin nhưng tế bào đáp ứng kém hơn, khiến đường trong máu khó được sử dụng hiệu quả. Các yếu tố làm tăng nguy cơ gồm thừa cân, béo bụng, ít vận động, ăn nhiều tinh bột tinh chế, đồ ngọt, nước ngọt, thức ăn nhanh, ngủ kém, căng thẳng kéo dài, tuổi cao, tiền sử gia đình có người mắc đái tháo đường, phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ hoặc người có hội chứng buồng trứng đa nang. Điều đáng chú ý là tiền tiểu đường thường không có triệu chứng rõ ràng. Một số người có thể mệt mỏi, nhanh đói, khát nước, tăng cân vùng bụng hoặc buồn ngủ sau ăn, nhưng những biểu hiện này rất dễ bị bỏ qua. Vì vậy, xét nghiệm đường huyết lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose theo chỉ định bác sĩ là cách quan trọng để phát hiện sớm. Khi được chẩn đoán tiền tiểu đường, thay đổi lối sống là nền tảng điều trị. Người bệnh cần giảm cân nếu thừa cân, đặc biệt là giảm mỡ bụng; tăng vận động đều đặn bằng các hoạt động phù hợp như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, tập sức mạnh nhẹ; đồng thời điều chỉnh chế độ ăn theo hướng giảm đường đơn, nước ngọt, bánh kẹo, tinh bột trắng, tăng rau xanh, chất xơ, chất đạm phù hợp và lựa chọn tinh bột hấp thu chậm hơn. Không nên ăn kiêng cực đoan, bỏ bữa hoặc cắt hoàn toàn tinh bột vì có thể khó duy trì và gây rối loạn ăn uống. Thay vào đó, cần xây dựng thói quen ăn uống bền vững, kiểm soát khẩu phần, ăn đúng giờ và hạn chế ăn khuya. Giấc ngủ, stress và rượu bia cũng ảnh hưởng đến đường huyết, vì vậy người bệnh nên ngủ đủ, giảm căng thẳng, bỏ thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn. Một số trường hợp nguy cơ cao có thể được bác sĩ cân nhắc dùng thuốc hỗ trợ, nhưng thuốc không thay thế được lối sống. Tiền tiểu đường có thể cải thiện, nhưng không có nghĩa là sau khi chỉ số tốt lên thì được quay lại thói quen cũ. Đây là tình trạng cần theo dõi lâu dài, bởi đường huyết có thể tăng trở lại nếu cân nặng tăng, ít vận động hoặc ăn uống mất kiểm soát. Phát hiện tiền tiểu đường sớm là cơ hội để người bệnh thay đổi trước khi bệnh thật sự tiến triển thành đái tháo đường type 2.