Những ai có thể điều trị sốt xuất huyết tại nhà?
- Thứ hai - 09/10/2023 08:21
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sốt xuất huyết là một căn bệnh nguy hiểm và có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách điều trị sốt xuất huyết tại nhà theo quy định của Bộ Y Tế, giúp bạn và gia đình có thể ứng phó trong trường hợp cần thiết.
1. Sốt xuất huyết và đối tượng có thể điều trị sốt xuất huyết tại nhà
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dengue gây ra, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết, sốc và tử vong. Bệnh thường bùng phát vào mùa mưa, khi muỗi Aedes aegypti - loài truyền bệnh chủ yếu - sinh sôi nảy nở.
Virus dengue có 4 chủng và nhiều biến thể khác nhau. Virus dengue được truyền từ người sang người qua muỗi. Virus dengue có thể gây ra các triệu chứng khác nhau tùy theo chủng và biến thể của nó, từ không có triệu chứng đến sốt xuất huyết hoặc sốc xuất huyết.
Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết được phân loại thành 4 độ, từ nhẹ đến nặng. Tùy theo mức độ bệnh, người bệnh có thể được điều trị tại nhà hoặc nhập viện.
Ai có thể điều trị sốt xuất huyết tại nhà?
Theo quy định của Bộ Y tế, người bệnh có thể được theo dõi và điều trị ngoại trú tại nhà nếu thuộc các trường hợp sau:
• Sốt xuất huyết độ I: Sốt kéo dài 2-7 ngày kèm theo các triệu chứng như nhức đầu, đau người, chân tay nhức mỏi.
• Sốt xuất huyết độ II: Như độ I nhưng kèm theo có những nốt xuất huyết dưới da, niêm mạc, cánh tay, bắp chân, lưng, bụng, cổ, mí mắt.
• Sốt xuất huyết không có dấu hiệu suy tuần hoàn hoặc suy tuần hoàn không nặng (huyết áp không giảm hoặc giảm ít).
Ngược lại, người bệnh phải được nhập viện để điều trị nếu thuộc các trường hợp sau:
• Sốt xuất huyết độ III: Có sốt kèm theo dấu hiệu suy tuần hoàn, huyết áp hạ hoặc mạch nhanh, yếu, da lạnh, người bứt rứt vật vã, sốc.
• Sốt xuất huyết độ IV: Sốc sâu, mạch nhỏ khó bắt, huyết áp không đo được, lạnh chân tay.
>>> Nhập viện cấp cứu vì tự ý truyền dịch tại nhà do Sốt xuất huyết
>>> 5 Loại thảo dược điều trị sốt xuất huyết tốt nhất
• Sốt xuất huyết có biến chứng như xuất huyết nội tạng, xuất huyết não, tràn dịch màng phổi...
• Sốt xuất huyết ở những đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em (đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi), phụ nữ có thai, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch, người mắc bệnh béo phì; những người có khả năng chảy máu cao như người dùng thuốc chống đông, người mắc bệnh về máu…
2. Nguyên tắc điều trị sốt xuất huyết tại nhà
Nếu được bác sĩ chỉ định điều trị sốt xuất huyết tại nhà, người bệnh và người chăm sóc cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
• Theo dõi thân nhiệt: Người bệnh cần đo thân nhiệt ít nhất 4 lần mỗi ngày, ghi lại kết quả và thông báo cho bác sĩ nếu có biến động. Nếu thân nhiệt cao hơn 38,5 độ C, người bệnh có thể dùng thuốc hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo liều lượng chỉ định. Không nên dùng aspirin hoặc các thuốc chứa aspirin vì có thể gây ra xuất huyết.
• Nghỉ ngơi, thư giãn: Người bệnh cần giữ cho cơ thể ấm áp, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc không khí lạnh. Nghỉ ngơi nhiều, tránh làm việc quá sức hoặc vận động mạnh. Thư giãn tinh thần, tránh căng thẳng hoặc lo lắng.
• Vệ sinh mắt, mũi bằng nước muối sinh lý: Người bệnh có thể vệ sinh mắt, mũi bằng nước muối sinh lý để giảm viêm và ngăn ngừa nhiễm trùng. Nước muối sinh lý có thể tự pha tại nhà hoặc mua sẵn ở các hiệu thuốc. Cách pha nước muối sinh lý là: Hòa tan 9g muối vào 1 lít nước sôi để nguội. Dùng bông gòn hoặc gạc y tế thấm nước muối và lau nhẹ nhàng mắt và mũi từ 2 đến 3 lần mỗi ngày.
• Bổ sung nước và điện giải: Người bệnh cần uống nhiều nước để duy trì cân bằng nước và điện giải trong cơ thể. Nước giúp thanh lọc cơ thể, loại bỏ các chất độc và giảm áp lực lên gan. Người bệnh cần uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày và có thể uống thêm các loại nước ép từ rau quả tự nhiên, nước dừa, nước chanh, nước cam... Ngoài ra, người bệnh cũng nên bổ sung dung dịch điện giải để cung cấp các ion như natri, kali, canxi, magiê...
• Chế độ dinh dưỡng phù hợp: Người bệnh cần ăn uống hợp lý, cân bằng dinh dưỡng và nâng cao sức đề kháng. Người bệnh nên ăn các loại thực phẩm giàu protein, vitamin và khoáng chất, như thịt, cá, trứng, sữa, rau xanh, hoa quả...
Người bệnh cũng nên ăn các loại thực phẩm dễ tiêu hóa, như cháo, súp, canh...và nên tránh các loại thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa như thịt đỏ, mỡ động vật, bơ, phô mai, kem...
Người bệnh nên hạn chế các loại thực phẩm có chứa nhiều carbohydrate đơn giản, như đường, bánh kẹo, kẹo cao su... đồng thời cũng nên tránh các loại thực phẩm có màu đen, đỏ hoặc nâu vì có thể gây nhầm lẫn với xuất huyết tiêu hóa.
• Dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ: Không tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc chống đông máu, thuốc giảm đau hoặc các loại thuốc có chứa aspirin vì có thể gây ra xuất huyết nặng hơn.
• Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh: Nếu người bệnh sốt cao, có thể chườm mát bằng khăn ẩm hoặc tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm. Không chườm đá lạnh hoặc tắm rửa bằng nước lạnh vì có thể gây co cứng mạch máu và làm tăng xuất huyết.
Nếu được điều trị tại nhà, người bệnh và gia đình cần tuân thủ các nguyên tắc về thuốc, dinh dưỡng và vệ sinh để hỗ trợ quá trình phục hồi và tránh biến chứng. Ngoài ra, để phòng ngừa sốt xuất huyết, mọi người cần thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt như diệt muỗi và ấu trùng, màn chống muỗi khi ngủ, tiêm vắc xin….
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dengue gây ra, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết, sốc và tử vong. Bệnh thường bùng phát vào mùa mưa, khi muỗi Aedes aegypti - loài truyền bệnh chủ yếu - sinh sôi nảy nở.
Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết được phân loại thành 4 độ, từ nhẹ đến nặng. Tùy theo mức độ bệnh, người bệnh có thể được điều trị tại nhà hoặc nhập viện.
Ai có thể điều trị sốt xuất huyết tại nhà?
Theo quy định của Bộ Y tế, người bệnh có thể được theo dõi và điều trị ngoại trú tại nhà nếu thuộc các trường hợp sau:
• Sốt xuất huyết độ I: Sốt kéo dài 2-7 ngày kèm theo các triệu chứng như nhức đầu, đau người, chân tay nhức mỏi.
• Sốt xuất huyết độ II: Như độ I nhưng kèm theo có những nốt xuất huyết dưới da, niêm mạc, cánh tay, bắp chân, lưng, bụng, cổ, mí mắt.
• Sốt xuất huyết không có dấu hiệu suy tuần hoàn hoặc suy tuần hoàn không nặng (huyết áp không giảm hoặc giảm ít).
Ngược lại, người bệnh phải được nhập viện để điều trị nếu thuộc các trường hợp sau:
• Sốt xuất huyết độ III: Có sốt kèm theo dấu hiệu suy tuần hoàn, huyết áp hạ hoặc mạch nhanh, yếu, da lạnh, người bứt rứt vật vã, sốc.
• Sốt xuất huyết độ IV: Sốc sâu, mạch nhỏ khó bắt, huyết áp không đo được, lạnh chân tay.
>>> Nhập viện cấp cứu vì tự ý truyền dịch tại nhà do Sốt xuất huyết
>>> 5 Loại thảo dược điều trị sốt xuất huyết tốt nhất
• Sốt xuất huyết có biến chứng như xuất huyết nội tạng, xuất huyết não, tràn dịch màng phổi...
• Sốt xuất huyết ở những đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em (đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi), phụ nữ có thai, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch, người mắc bệnh béo phì; những người có khả năng chảy máu cao như người dùng thuốc chống đông, người mắc bệnh về máu…
Nếu được bác sĩ chỉ định điều trị sốt xuất huyết tại nhà, người bệnh và người chăm sóc cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
• Theo dõi thân nhiệt: Người bệnh cần đo thân nhiệt ít nhất 4 lần mỗi ngày, ghi lại kết quả và thông báo cho bác sĩ nếu có biến động. Nếu thân nhiệt cao hơn 38,5 độ C, người bệnh có thể dùng thuốc hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo liều lượng chỉ định. Không nên dùng aspirin hoặc các thuốc chứa aspirin vì có thể gây ra xuất huyết.
• Nghỉ ngơi, thư giãn: Người bệnh cần giữ cho cơ thể ấm áp, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc không khí lạnh. Nghỉ ngơi nhiều, tránh làm việc quá sức hoặc vận động mạnh. Thư giãn tinh thần, tránh căng thẳng hoặc lo lắng.
• Vệ sinh mắt, mũi bằng nước muối sinh lý: Người bệnh có thể vệ sinh mắt, mũi bằng nước muối sinh lý để giảm viêm và ngăn ngừa nhiễm trùng. Nước muối sinh lý có thể tự pha tại nhà hoặc mua sẵn ở các hiệu thuốc. Cách pha nước muối sinh lý là: Hòa tan 9g muối vào 1 lít nước sôi để nguội. Dùng bông gòn hoặc gạc y tế thấm nước muối và lau nhẹ nhàng mắt và mũi từ 2 đến 3 lần mỗi ngày.
• Bổ sung nước và điện giải: Người bệnh cần uống nhiều nước để duy trì cân bằng nước và điện giải trong cơ thể. Nước giúp thanh lọc cơ thể, loại bỏ các chất độc và giảm áp lực lên gan. Người bệnh cần uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày và có thể uống thêm các loại nước ép từ rau quả tự nhiên, nước dừa, nước chanh, nước cam... Ngoài ra, người bệnh cũng nên bổ sung dung dịch điện giải để cung cấp các ion như natri, kali, canxi, magiê...
Người bệnh cũng nên ăn các loại thực phẩm dễ tiêu hóa, như cháo, súp, canh...và nên tránh các loại thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa như thịt đỏ, mỡ động vật, bơ, phô mai, kem...
Người bệnh nên hạn chế các loại thực phẩm có chứa nhiều carbohydrate đơn giản, như đường, bánh kẹo, kẹo cao su... đồng thời cũng nên tránh các loại thực phẩm có màu đen, đỏ hoặc nâu vì có thể gây nhầm lẫn với xuất huyết tiêu hóa.
• Dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ: Không tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc chống đông máu, thuốc giảm đau hoặc các loại thuốc có chứa aspirin vì có thể gây ra xuất huyết nặng hơn.
• Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh: Nếu người bệnh sốt cao, có thể chườm mát bằng khăn ẩm hoặc tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm. Không chườm đá lạnh hoặc tắm rửa bằng nước lạnh vì có thể gây co cứng mạch máu và làm tăng xuất huyết.
Nếu được điều trị tại nhà, người bệnh và gia đình cần tuân thủ các nguyên tắc về thuốc, dinh dưỡng và vệ sinh để hỗ trợ quá trình phục hồi và tránh biến chứng. Ngoài ra, để phòng ngừa sốt xuất huyết, mọi người cần thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt như diệt muỗi và ấu trùng, màn chống muỗi khi ngủ, tiêm vắc xin….