Bệnh tiểu đường có di truyền không?

Nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường type 1 và type 2 có nguyên nhân khác nhau, và các nhà khoa học đã xác định được rằng bệnh tiểu đường có yếu tố di truyền, tuy nhiên, chỉ yếu tố di truyền không đủ để gây bệnh tiểu đường.
Có hai yếu tố quan trọng trong hình thành hai loại bệnh này:
• Bạn thừa hưởng gen di truyền gây bệnh tiểu đường
• Yếu tố môi trường kích hoạt gen gây bệnh tiểu đường
Có những bằng chứng cho thấy ở cặp sinh đôi cùng trứng, họ có cùng kiểu gen. Tuy nhiên, chỉ có một người trong cặp sinh đôi mắc bệnh tiểu đường type 1, trong khi người kia không mắc bệnh. Khi một người sinh đôi mắc bệnh tiểu đường type 2, nguy cơ mắc bệnh của người kia cao hơn gấp 3 đến 4 lần.  Tiểu đường type 1 là do di truyền có đúng không?
Tiểu đường type 1 là một bệnh tự miễn dịch, xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh. Thường xuất hiện trong thời niên thiếu, nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.
Trước đây, các bác sĩ cho rằng tiểu đường type 1 là hoàn toàn do di truyền. Tuy nhiên, không phải tất cả những người mắc tiểu đường type 1 đều có tiền sử gia đình về bệnh này. Một số đặc điểm di truyền có thể tăng khả năng phát triển bệnh trong một số trường hợp.
Đối với những người mắc tiểu đường loại này, các nhà khoa học đã phát hiện những thay đổi trong gen tạo ra một số protein quan trọng trong hệ thống miễn dịch.
Những đặc điểm di truyền này làm cho một người dễ mắc tiểu đường type 1, một căn bệnh mà bệnh nhân phải sống với suốt đời.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ, có một số yếu tố nguy cơ có thể xảy ra, bao gồm:
- Thời tiết lạnh: Tiểu đường type 1 thường xuất hiện nhiều hơn vào mùa đông và phổ biến hơn ở vùng khí hậu mát mẻ.
- Virus: Có những nghiên cứu cho thấy một số loại virus có thể kích hoạt tiểu đường type 1 ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh. Đó có thể là virus sởi, quai bị, Coxsackie B và virus rota.
Chế độ ăn uống từ sớm: Được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ từ khi còn nhỏ có thể giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 1. Tiểu đường type 2 có di truyền không?
Nguyên nhân của bệnh tiểu đường type 2 có mối quan hệ chặt chẽ với yếu tố tiền sử bệnh tật. Tuy nhiên, bệnh này cũng phụ thuộc vào các yếu tố môi trường như lối sống và béo phì, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của nó.
Nếu bạn có người thân mắc bệnh tiểu đường type 2, không thể khẳng định chắc chắn liệu nguyên nhân của bệnh tiểu đường của bạn là do yếu tố lối sống hay di truyền (genetic susceptibility), có thể là cả hai yếu tố này. Tuy nhiên, nghiên cứu đã chứng minh rằng dù có yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bạn vẫn có thể trì hoãn hoặc ngăn ngừa bệnh tiểu đường type 2 thông qua việc tập thể dục và giảm cân. Nguy cơ trẻ em mắc tiểu đường loại 2
Bệnh tiểu đường type 2 có yếu tố di truyền từ gia đình. Phần nào, xu hướng này là do trẻ học thói quen ăn uống không hợp lý và thiếu tập thể dục do cha mẹ, và phần nào khác là do yếu tố di truyền.
Bệnh đái tháo thai kỳ, đái tháo nhạt
Tiểu đường trong thai kỳ xảy ra ở khoảng 14% tổng số trường hợp mang thai tại Hoa Kỳ. Thường thì phụ nữ mắc tiểu đường trong thai kỳ có thành viên trong gia đình mắc bệnh tiểu đường, thường là loại 2.
Đái tháo nhạt là một bệnh lý hoàn toàn khác so với tiểu đường type 1 hoặc type 2, và nó bao gồm 2 loại:
Bệnh đái tháo nhạt do vận mạch thận, là tình trạng phát triển do đột biến gen di truyền từ cha hoặc mẹ.
Bệnh đái tháo nhạt do vận mạch thần kinh, một phần có liên quan đến di truyền, nhưng cũng có thể được gây ra bởi các yếu tố khác như chấn thương hoặc khối u. Nguyên tắc phòng ngừa tiểu đường
Bệnh tiểu đường type 1 là không thể ngăn ngừa nếu trong gia đình có người mắc bệnh. Tuy nhiên có thể giảm nguy cơ bằng cách cho con bú sữa mẹ đến 6 tháng tuổi và hạn chế tiếp xúc với các bệnh nhiễm trùng trong thời thơ ấu bằng cách tiêm chủng đúng lịch trình và duy trì vệ sinh tốt, bao gồm việc rửa tay.
Trong khi đó, hoạt động thể chất có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2. Kiểm tra định kỳ nên bắt đầu từ 45 tuổi và những người có yếu tố rủi ro khác, như béo phì, có thể cần sàng lọc sớm hơn.
Đôi khi, quá trình sàng lọc có thể phát hiện mức đường trong máu cao nhưng chưa đủ để chẩn đoán bệnh tiểu đường type 2. Thay đổi chế độ ăn uống và mức độ hoạt động có thể ngăn chặn sự phát triển của bệnh.
Điều chỉnh lối sống có thể giúp kiểm soát các triệu chứng của bệnh tiểu đường bằng cách:
- Nhận biết rõ các dấu hiệu của bệnh tiểu đường như mệt mỏi, kiệt sức, khát nước và tiểu nhiều. Nếu những triệu chứng này xuất hiện đột ngột, có thể là tín hiệu của bệnh tiểu đường type 1. Trong khi đó, các triệu chứng của bệnh tiểu đường type 2 có thể mất thời gian lâu hơn để phát hiện và có thể xuất hiện các biến chứng như bệnh tim mạch.
- Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường type 2 hoặc có yếu tố nguy cơ nên duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý, thực hiện thường xuyên hoạt động thể chất và tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc thực hiện sàng lọc.
Hãy chú ý đến sức khỏe của bạn vì bệnh tiểu đường vô cùng nguy hiểm, đe dọa đến tính mạng con người.